Tdk Afak Ne Demek

TDK Afak Ne Demek? Edebiyatta ve Günlük Dilde Afak Kavramı

Türkçe, tarih boyunca Arapça ve Farsça ile olan etkileşimi sayesinde muazzam bir kelime hazinesine sahip olmuştur. Gerek klasik edebiyatımızda (Divan edebiyatı) gerekse tasavvufi metinlerde sıkça karşılaştığımız, ancak günümüz günlük konuşma dilinde kök anlamından biraz daha farklı bir türeviyle kullandığımız kelimelerden biri de "afak" sözcüğüdür. Kitap okurken, bir şiir incelerken veya bulmaca çözerken karşınıza çıkabilecek TDK afak ne demek sorusunun kökeninde coğrafi ve derin bir anlam yatmaktadır.

Afak Kelimesinin Sözlük Anlamı

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre afak kelimesi Arapça kökenlidir ("āfāḳ"). Kelimenin en temel ve birinci anlamı "ufuklar" demektir. Gökyüzü ile yeryüzünün birleştiği gibi görünen o uzak çizgiye ufuk deriz; afak ise ufuk kelimesinin çoğul halidir. İkinci ve mecazi anlamı ise "çevre, etraf, diyarlar, uzak ülkeler" anlamına gelir. Örneğin klasik edebiyatta şairlerin "afakı sarmak" tabiri, bir şeyin tüm ufukları, tüm diyarları ve dört bir yanı kaplaması anlamında kullanılır.

"Afaki" Ne Anlama Gelir?

Günümüzde afak kelimesini tek başına çok sık kullanmasak da, bu kelimeden türeyen "afaki" kelimesi günlük dilimizin önemli bir parçasıdır. Felsefi bir terim olarak afaki, "objektif, nesnel, dış dünyaya ait" anlamına gelir (zıddı enfüsi, yani subjektiftir). Ancak halk arasındaki kullanımı çok daha farklıdır. Birisi size "Afaki konuşuyorsun" dediğinde, bu; "havadan sudan, temelsiz, gereksiz, kanıta dayanmayan, gelişi güzel" konuştuğunuz anlamına gelir. Yani bir konu hakkında net verilere dayanmadan, ufuklara bakıp boş hayaller kurar gibi konuşmak, dilimize "afaki konuşmak" olarak yerleşmiştir. Kelimelerin köklerini bilmek, dilimizi daha doğru ve estetik kullanmamızın en önemli anahtarıdır.