Hospitour

Osmanlı Abd Den Vergi Aldı Mı

ABD'nin yabancı dilde (Türkçe) imzaladığı ilk ve tek sözleşme olan Trablusgarp Antlaşması ile Osmanlı'ya ödediği verginin tarihi gerçekleri.

Hospitour

Eylül 19, 2026 - 04:23

Eylül 19, 2026 - 04:28

0 1

Denizlerdeki Osmanlı donanması ve eski fırkateynler

Osmanlı Abd Den Vergi Aldı Mı? Tarihteki O Meşhur Antlaşma

Tarih meraklılarının ve diplomatik geçmişimizi araştıranların sıkça karşılaştığı, kimi zaman efsane gibi dilden dile dolaşan bir soru vardır: Osmanlı ABD'den vergi aldı mı? Amerika Birleşik Devletleri gibi günümüzün süper gücünün tarihinde bir başka devlete vergi ödemiş olması kulağa şaşırtıcı gelse de, bu tarihi bir gerçektir. Evet, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Kuzey Afrika eyaletleri (Garp Ocakları), 18. yüzyılın sonlarında yeni kurulan Amerika Birleşik Devletleri'ni vergiye bağlamıştır.

Trablusgarp Antlaşması ve Akdeniz'deki Türk Hakimiyeti

1783 yılında bağımsızlığını kazanan Amerika Birleşik Devletleri, deniz ticaretine büyük önem veriyordu. Ancak Akdeniz'de ticaret yapmak o dönemde hiç de kolay değildi. Akdeniz'in kontrolü Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuzey Afrika'daki eyaletlerinin (Cezayir, Tunus, Trablusgarp) elindeydi. Amerikan ticaret gemileri, Osmanlı himayesindeki Cezayirli denizciler tarafından ele geçirilmeye başlanınca, ABD hükümeti bu duruma askeri bir çözüm bulamayacağını anladı. Dönemin ABD Başkanı George Washington, Amerikan gemilerinin Akdeniz'de güvenle dolaşabilmesi için Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Cezayir Dayısı Hasan Paşa ile masaya oturmak zorunda kaldı.

ABD'nin Yabancı Dilde İmzaladığı Tek Antlaşma

5 Eylül 1795 tarihinde imzalanan ve tarihe "Cezayir Antlaşması" (Treaty of Tripoli/Algiers) olarak geçen bu belge, Amerikan diplomasi tarihinin en ilginç vesikalarından biridir. Bu antlaşmayla birlikte ABD, esir alınan denizcilerinin kurtarılması için tek seferlik yüklü bir ödeme yapmış ve her yıl Osmanlı'ya (Cezayir Beyliği'ne) 12 bin Cezayir altını (eşdeğeri askeri mühimmat veya para) vergi ödemeyi kabul etmiştir. Bu antlaşmanın bir diğer tarihi önemi ise, ABD'nin kuruluşundan bu yana yabancı bir dilde (Türkçe/Osmanlıca) imzaladığı ve vergi ödemeyi kabul ettiği tek uluslararası antlaşma olmasıdır. Bu vergi ödeme durumu, 19. yüzyılın başlarında ABD donanmasının güçlenmesi ve bölgeye donanma göndermesine kadar devam etmiştir.